Smart mobility is het ‘verslimmen’ van mobiliteit door de inzet van innovatieve technieken en data, met als doel een bereikbare, vitale en gezonde leefomgeving te stimuleren. Het is geen doel op zich, maar een middel om beleidsdoelen te behalen. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen over de definitie, de componenten en de relevantie van smart mobility voor professionals en beleidsmakers. Lees het overzichtsartikel over Hoe regel ik een rapport over smart mobility?
Uit welke componenten en technologieën bestaat smart mobility?
Smart mobility bestaat uit drie hoofdonderdelen: voertuigautomatisering, verkeersmanagement & informatiediensten, en mobiliteitsdiensten, die gebruikmaken van diverse informatie- en communicatietechnologieën. Deze indeling wordt gehanteerd in de Rijksmonitor voor Smart Mobility om de ontwikkelingen overzichtelijk in kaart te brengen.
Wat zijn de belangrijkste onderdelen van smart mobility?
De drie pijlers van smart mobility zijn:
- Voertuigautomatisering: Dit omvat alle technologieën die de bestuurder ondersteunen, van ADAS-systemen (Advanced Driver-Assistance Systems) die nu al gangbaar zijn tot experimenten met volledig zelfrijdende voertuigen. Wegbeheerders spelen hierin een rol door data over het wegennet actueel te houden en te delen.
- Verkeersmanagement en informatiediensten: Hierbij gaat het om het optimaliseren van verkeersstromen en het informeren van weggebruikers. Dit vereist dat wegbeheerders actuele data delen en dat systemen zoals slimme verkeerslichten (iVRI’s) voldoen aan landelijke standaarden.
- Mobiliteitsdiensten: Dit omvat concepten als Mobility as a Service (MaaS), deelmobiliteit en mobiliteitshubs. Voor overheden is het essentieel om hierbij een open markt te faciliteren en tegelijkertijd de privacy van gebruikers en de inrichting van de openbare ruimte te bewaken.
Welke technologieën worden concreet ingezet?
Binnen smart mobility worden diverse technologieën ingezet. Denk aan Intelligente Transportsystemen (ITS), data-gedreven diensten, connectiviteit tussen voertuigen en infrastructuur, en communicatietechnologie. Voorbeelden zijn sensoren in de weg, slimme verkeerslichten die communiceren met voertuigen (iVRI’s), en platforms voor deelmobiliteit. Al deze technologieën zijn erop gericht de samenhang tussen voertuig, mens en infrastructuur te verbeteren.
Waarom is smart mobility een cruciaal instrument voor beleidsmakers?
Smart mobility is cruciaal omdat het beleidsmakers concrete middelen biedt om te werken aan een veiliger, duurzamer en rechtvaardiger mobiliteitssysteem, vaak tegen lagere kosten dan fysieke aanpassingen aan de infrastructuur. Het stelt overheden in staat om maatschappelijke doelen zoals het reduceren van uitstoot en het vergroten van de verkeersveiligheid effectiever te bereiken.
Hoe kunnen beleidsmakers profiteren van de implementatie?
Beleidsmakers profiteren door smart mobility-oplossingen direct te koppelen aan hun beleidsdoelen. Door data-gedreven inzichten te gebruiken, kunnen beslissingen beter worden onderbouwd. De Ladder van Smart Mobility is een hulpmiddel dat wij aanbieden om gemeenten te helpen bepalen welke oplossingen passen bij hun specifieke situatie en ambities, en hoe deze georganiseerd kunnen worden.
Welke uitdagingen pakt smart mobility aan?
Smart mobility helpt bij het aanpakken van complexe uitdagingen zoals congestie, CO2-uitstoot en verkeersonveiligheid. Om succesvol te zijn, moeten er wel drie randvoorwaarden zijn vervuld:
- Er moet een duidelijke link zijn tussen de oplossing en het beleidsdoel.
- Er moeten structureel tijd en middelen beschikbaar zijn.
- De processen rondom dataverzameling, -verwerking en -opslag moeten goed geborgd zijn, met oog voor privacy en veiligheid.
Welke trends en ontwikkelingen bepalen de toekomst van smart mobility?
De toekomst van smart mobility wordt bepaald door de doorontwikkeling van geïntegreerde mobiliteitsdiensten, de steeds centralere rol van data-analyse voor beleid, en de stapsgewijze opkomst van geavanceerde voertuigautomatisering in het dagelijks verkeer. Deze ontwikkelingen vragen om nieuwe kennis en vaardigheden van verkeersprofessionals.
Hoe ontwikkelen mobiliteitsdiensten zich?
Mobiliteitsdiensten evolueren naar een meer geïntegreerd systeem, bekend als Mobility as a Service (MaaS), waarbij verschillende vervoersopties via één platform worden aangeboden. De groei van deelmobiliteit zet ook door. Dit vraagt om standaarden en duidelijke afspraken, zoals de MaaS-waardige bestekteksten die wij samen met andere partijen opstellen om ov-concessies hierop voor te bereiden.
Welke rol speelt data-analyse in deze ontwikkelingen?
Data-analyse is de motor achter smart mobility. Het maakt het mogelijk om de effecten van toepassingen te monitoren en beleidsbeslissingen op feiten en cijfers te baseren. De jaarlijkse Monitor Smart Mobility is hiervan een goed voorbeeld; deze bundelt cijfermatige inzichten over aanbod, gebruik en effecten van slimme toepassingen. Dit stelt ons in staat de maatschappelijke impact steeds beter in beeld te krijgen.
Conclusie
Smart mobility is de strategische inzet van data en technologie om onze mobiliteit veiliger, duurzamer en efficiënter te maken. Het is meer dan een verzameling technische innovaties; het is een essentieel instrument voor overheden en bedrijven om beleidsdoelstellingen te realiseren. Een succesvolle implementatie vraagt om een duidelijke visie, structurele middelen en zorgvuldige borging van data. Wij bij CROW-KpVV bieden via onze kenniscatalogus de publicaties en rapporten die u nodig heeft om deze ontwikkelingen te begrijpen en effectief toe te passen in uw werkveld.
