Hoe kunnen overheden en mobiliteitsprofessionals beter omgaan met nieuwe mobiliteitsontwikkelingen en verkeershinder bij werkzaamheden of evenementen? Tijdens het online Kenniscafé Smart Mobility op 5 maart presenteerde CROW samen met Rijkswaterstaat en het ministerie van IenW twee praktische hulpmiddelen: de Ladder van Smart Mobility en de online toolkit Grip op Hinder.
Beide instrumenten helpen organisaties om mobiliteitsvraagstukken gestructureerd aan te pakken en beschikbare kennis beter te benutten. Sprekers tijdens het webinar zijn Marco van der Linde (CROW), Gerard van Dijck (CROW), André van der Dussen (CROW), Régis Leijs (Rijkswaterstaat) en Michiel Beck (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat).
Ladder van Smart Mobility
Tijdens het eerste deel van het webinar staat de Ladder van Smart Mobility centraal. Deze omgeving helpt organisaties om gestructureerd aan de slag te gaan met Smart Mobility. De ladder maakt inzichtelijk welke stappen en maatregelen passen bij verschillende ambitieniveaus.
Volgens Gerard van Dijck (CROW) is het belangrijk om eerst helder te krijgen wat een organisatie wil bereiken. “Het heeft weinig zin om willekeurig maatregelen te nemen omdat ze populair zijn of omdat iemand er enthousiast over is”, stelt hij. “Begin met de vraag: wat is ons ambitieniveau? Welke beleidsdoelen willen we ondersteunen? Daarna kijk je welke activiteiten daarbij passen en in welke volgorde.”
De ladder helpt organisaties om dat proces systematisch te doorlopen. Daarbij maken ze gebruik van de Monitor Smart Mobility van het ministerie van IenW. De monitor geeft inzicht in de ontwikkeling van slimme mobiliteitsoplossingen.
Michiel Beck licht toe dat veel ontwikkelingen op het gebied van Smart Mobility nationaal of zelfs internationaal plaatsvinden. Denk aan voertuigsystemen of digitale reisinformatie. Zo komen er elk jaar honderdduizenden nieuwe auto’s bij met bijvoorbeeld intelligente snelheidsassistentie. Om die systemen goed te laten functioneren moeten lokale wegbeheerders zorgen dat hun infrastructuur en data op orde zijn, zegt Beck. Zij zijn namelijk bronhouder van verkeersdata en infrastructuurinformatie.
Grip op Hinder
Naast Smart Mobility komt ook de aanpak van verkeershinder uitgebreid aan bod. André van der Dussen presenteert de website Grip op Hinder, een initiatief van CROW en Rijkswaterstaat. De site bundelt bestaande kennis over het omgaan met verkeershinder op één centrale plek. Volgens Van der Dussen is daar behoefte aan. “Er is al veel kennis beschikbaar, maar die is vaak verspreid over verschillende documenten en websites. Met Grip op Hinder brengen we die kennis overzichtelijk bij elkaar.”
De toolkit richt zich op geplande verkeershinder, bijvoorbeeld bij wegwerkzaamheden of grote evenementen. In de praktijk wordt de discussie over hinder vaak pas laat gevoerd, wanneer de uitvoering al in zicht is. Op dat moment zijn de mogelijkheden om nog bij te sturen meestal beperkt.
De website stimuleert daarom een planmatige aanpak, waarbij verschillende partijen al vroeg in het proces samenwerken. Er zijn drie manieren om kennis te vinden op de site:
- Processtappen – informatie per fase van een project, van beleidsvorming tot monitoring en evaluatie.
- Rollen – inzicht in de verschillende betrokken partijen en hun verantwoordelijkheden.
- Kenniscatalogus – een overzicht van publicaties en hulpmiddelen van CROW en Rijkswaterstaat.
Deze structuur helpt professionals om snel de juiste informatie te vinden en beter te begrijpen hoe verschillende onderdelen van een hinderproject met elkaar samenhangen.
Hinderaanpak bij Rijkswaterstaat
Régis Leijs van Rijkswaterstaat gaat tijdens het webinar in op de zogenoemde hinderaanpak, een kader voor werkzaamheden aan het hoofdwegennet. Veel infrastructuur in Nederland dateert van na de Tweede Wereldoorlog en is aan vervanging toe. Tegelijkertijd groeit het verkeer en worden voertuigen zwaarder. Daardoor nemen de werkzaamheden en de kans op verkeershinder toe.
De hinderaanpak helpt om die hinder te beperken door werkzaamheden en maatregelen beter te organiseren. Daarbij kijkt Rijkswaterstaat naar drie onderdelen:
- Slim plannen – werkzaamheden beter op elkaar afstemmen
- Slim bouwen – efficiënter uitvoeren van werkzaamheden
- Slim reizen – inzetten van verkeersmanagement, mobiliteitsmanagement en communicatie.
Projecten vallen daarbij in verschillende hindercategorieën, afhankelijk van het aantal weggebruikers dat wordt geraakt en de verwachte vertraging. Op basis daarvan bepaalt Rijkswaterstaat welke maatregelen minimaal nodig zijn.
Een belangrijk onderdeel van de hinderaanpak is monitoring en evaluatie. Volgens Leijs gebeurt dat nog niet altijd structureel, terwijl juist daarvan veel valt te leren. Door al in een vroeg stadium afspraken te maken over monitoring en evaluatie zijn projecten beter bij te sturen. Daarnaast kunnen ervaringen uit projecten helpen om kennis en hulpmiddelen verder te verbeteren.
Beide hulpmiddelen ondersteunen mobiliteitsprofessionals om beschikbare kennis beter te benutten en de samenwerking tussen betrokken partijen te versterken. Zoals André van der Dussen het tot slot samenvat: “De kennis is er al. Het gaat er vooral om dat we die kennis op het juiste moment bij de juiste mensen krijgen.”
